Free Word Order for Isolating Language

This is going to be the first in a series of posts about a language that I’m just starting to create. I can’t yet give many details about it, as very few of them have been set in stone, but more information will come as a it becomes available.

Today, however, I just want to talk about word order.

I’ve had the idea knocking around in my head for a while to build a language that allowed “free” word order (defined here as word order in which the placement of all major constituents is dictated by things other than the theta role of the consituent in question) without needing cases or overt direct/inverse marking on the verb.

Assuming we have a default word order of SVO, it’s relatively easy to pull the object up into the theme (initial) position, or the subject into the focus (final) position, without making it difficult to determine which noun is which — the listener can simply assume that the NP closest to the verb should be interpreted according to its position relative to the verb, and the other NP should be given the other role.

However, things break down if you want to move *both* NPs, or if you want to move the verb into focus position while keeping the subject as theme (or vice versa for the verb in theme position with the object as focus). You could of course also declare if there are two NPs in the sentence, the first is the subject and the second the object, but that would just present the same problem, only in reverse.

So far — and this is in no way set in stone yet, although I’m likely to stick with it or something very much like it — I think I’m going to go with something like this:

  • Declare the basic, pre-movement word order to be PSVO, with P being a particle or adverb of some sort that will be present in most if not all sentences (if there are sentences in which it is absent, we may end up with a few ambiguous cases, which is no big deal and could probably be worked around by inserting a dummy particle).
  • Require that some constituent move up into the theme position and another move into the focus position. By default, these will most likely be the subject and object respectively, or subject and verb in an intransitive sentence. Note that this means that the unmarked surface word order will be SPVO.
  • Finally, require that if a constituent immediately preceded by the particle moves to the focus position, the particle moves with it (keeping its place immediately before it). This occurs even if another constituent has already moved, although it does not occur if the particle itself has moved to one of the two positions.

So, for the most basic transitive sentence, we end up with the following grid:

Focus is S Focus is O Focus is V Focus is P
Theme is S N/A SPVO (NPVN) SOPV ( PV) SVOP (NVNP)
Theme is O OVPS (NVPN) N/A OPSV (NPNV) OSVP (NNVP)
Theme is V VOPS (VNPN) VPSO (VP ) N/A VSOP (VNNP)
Theme is P PVOS (PV ) PSVO (PNVN) PSOV (PNNV) N/A

Once we add other constituents, sentences will get longer, but the basic rules will still apply.

Over time, of course, we may see one or two basic particles becoming generalized as a subject marker, possibly with an added element of some sort of TMA marking. But we’ll save that for a descendent of this language.

La Danĝera Lingvo (Ulrich Lins)

Mi finfine tralegis la libron “La Danĝera Lingvo”!

Se vi ne konas la titolon, tio estas la libro de Ulrich Lins, kio eksplikas, kiel la nazia kaj sovetia reĝimoj subpremis parolantojn de Esperanto en la dudeka jarcento. Ĉi tie mi ne provos diri ĉion, kion tiu libro enhavas, sed mi povas rekomendi ĝi al ĉiuj, kiuj interesas pri la malhela flanko de la historio de la Esperanta movado, aŭ kiuj volas scii pli pri unu malplidiskutita parto de la teruro igita de faŝismaj kaj totalitariaj registaroj. En la malĝoja ĉitaga politika situacio, oni povas pensi, ke taŭgus lerni pli pri tiaj temoj.

De la malpli bona flanko malbonŝance veras, ke la libro estas iomete seka, kaj legi ĝin povas postuli multan tempon kaj memkontrolon, por ne ĉesi legi, kiam la historio estas malekcitema. Mi mem legis nur dek ĝis dek kvin paĝojn tage, sed iam iomete pli. Ĉi tiu libro estis ankaŭ bona lernaĵo de Esperanto, ĉar ĝia lingva enhavo prezentis kelkajn (sed malmultajn) nekonatajn vortojn facile troveblajn de vortaroj, sed ankaŭ estis sufiĉe sekvebla sen la troa uzado de la vortaro.

Se vin interesas legi seriozan sed informplenan libron en Esperanto pri la historio de Esperanto, ĉi tiu libro povas esti bona elekto.

Walisisch

Ich habe angefangt, Walisisch zu lernen! Bis jetzt habe ich nur einige Stunden daran gearbeitet, aber ich versuche mindestens eine Halbe Stunde täglich zu machen, und die Sprache auch so oft wie möglich zu verwenden — alle gute Sachen, die man immer beim Sprachen lernen machen muss. Ich schreibe hier leider noch nicht auf Walisisch, aber in den kommenden Monaten will ich genug lernen, um das machen zu können.

Ausser einigen kürzen Erfahrungen mit Irisch ist das mein erster Schritt in die Welt der keltischen Sprachen. Ich wusste schon davor, wie diese Sprachen zum grössten Teil funkzionieren (d.h. VSO Wortstellung, Veränderungen der Anlautskonsonanten, usw.), aber keine von ihnen hatte ich wirklich gesprochen oder zu lernen versucht. Ich finde es nicht schwierig, oder am mindestens nicht schieriger als die andere Sprachen, womit ich mich beschäftigt habe, obwohl das Übersetzen vom Englischen mühsam sein kann, weil man irgendwann auf einige Satzteile warten muss, bevor ich wirklich anfangen kann.

Ich finde es auch interessant, dass eine Sprache eine /ɨ/-Phoneme haben kann, die fast gleich wie /i/ tönt. Auf Russisch war es immer klar, ob man /i/ oder /ɨ/ hörte, eben gerade am Anfang. Es braucht natürlich nur Zeit, bis ich die Underschied zwischen diese Laute leicht hören kann, aber ich erwartete diese Schwierigkeit nicht.

Книга мокшанских поговорок

Некоторые дни назад мне дали книгу мокшанских поговорок, которая осталась после чего-нибудь или которую кто-нибудь отдавал — я не помню какой, но это не очень важно. Важно то, что полезная книга об интересной теме. Я ещё учу мокшанский, и поговорки — важная часть владения какого-либо языка.

В книге все поговорки переведены на русском. Это мне также очень полезно, потому что и не русском не знаю очень много поговорок, и здесь можно будет укреплять и русский, и мокшанский словарные запасы. Хотя я уже не начал читать эту книгу, я напишу больше о том, когда больше о ней знаю.

То, что я сейчас больше пишу по-русски, меня заставляет думать о клавиатурах м о том, что по-русски печатаю ещё очень медленно. Моя скорость печатание наверно возрастёт, но процесс будет медленном и скучном.

Esperanto en mia Vivo

Hodiaŭ mi skribos ion en Esperanto. En mia urbo estas renkontiĝo de Esperanto en ĉia merkredo, kaj parte tial mi kredas, ke estas bona ideo skribi miajn Esperantajn skribaĵojn en merkredo. Mi faris ĉi tiun decidon ankaŭ, ĉar laŭ mia sinestesio merkredo estas flava, kaj la nomo de Esperanto estas ankaŭ flava (pri la lingvo mem mi ne certas, sed ĝi havas iun maldunklan, malfortan koloron, kaj flava estas maldunkla, malforta koloro).

Ĉe la renkontiĝo ni parolis iomete pri la historio de la lando, en kio ni vivas, kaj ankaŭ pri Hungario kaj la geografio de Budapest. En ĉi tia grupo estas ĉiam iom da krokodilado, kio ne estas problemo por me (mi kredas, ke krokodilado vere evitatas nur ĉe iuj grandaj eventoj kaj inter iuj homoj, kiuj tre malŝatas ĝin), sed mi timas iomete, ke iam al ni alvenos homo, kio ne parolas la krokodilan.

Ekster la renkontiĝoj mia alia ĉiutaga kontakto kun Esperanto venas de la libro La Danĝera Lingvo, kion mi nun provas legi. Ĝia prozo iam estas iomete seka, sed la temo de la libro — la persekutado de esperantistoj sub la naziaj kaj sovetaj reĝistaroj — interesigas min kaj sentas grave en la nuna politika klimo.

Az utolsó magyar feladatom

Már csak egy magyar feladatot kell írnom, és még nem vagyok biztos, miről fogok írni. Szerintem érdemes lenne írni az unitárius egyházról azért, mert kapcsolatom van vele a gyerekségemből és az időtől, amikor Amerikában laktam, de már nem tudom, hol és mivel kezdeni. Mert ez valahogyan személyes téma nekem, azt gondolná az ember, hogy kutatás nélkül sokat tudnék írni, és én is gondolom így, de azt tudom, hogy magyarországról vagy a magyarul beszélő világról kell írni, nem egy amerikai egyházi tradícióról.

Azért írom ezt a blogot, hogy nyelveket gyakorolhassam és minden fölött az írásbeli nyelvtudásomat fejleszthessem. Csak azt fogom írni, ami akkor van a fejemben, amikor a posztot írok — ha valamilyen jó témát találok valamikor, arról írok, de nem, akkor csak bármit írok fel. Nem ugrom át a nyelvgyakorlásomat csak azért, mert nem tudom, miről írni.

A mai lakásom mellett sajnos nincs tó. Nagyon szeretem a vizet, de a legközelebb folyóhoz húsz percet kell menni, és a tengerpart messzébb van. Amikor gyerek voltam, egy kicsi tó mellett laktunk, és nagyon szeretettem, de most hiányzik a víz. Hó is hiányzik egy kicsit — habár itt fázik télen, csak kevesen hull a hó (de az utcán sok jég van!).

Blogging for Language Practice

I’m going to start trying to post something every day in a language that I speak relatively well, but need to maintain. These posts will be categorized under “Language Practice Blogging”.

Comments on these posts should be in the language of the post. If you yourself are a non-native speaker of one of these languages, please bear in mind that I am also not a native speaker of any of them, and thus my work may contain errors that would not be present in material written by a native.